Tweedaagse training
Kinderen met kenmerken van begaafdheid begeleiden
in het AI tijdperk
Programmaoverzicht
Ontwerpprincipes voor deze training:
Trainingsbrochure
Onderbouwd programma:
Wat AI verandert: leren zonder grens
De grootste belemmering voor passend onderwijs was nooit gebrek aan toewijding of vakkennis, maar een onmogelijke splitsing van aandacht. Je kunt niet tegelijk een kind begeleiden bij een filosofische onderzoeksvraag, een ander door een breukensom loodsen en de rest van de klas op koers houden. Kleinere klassen en extra handen helpen, maar zijn duur, schaars en structureel niet op tijd beschikbaar.
Wat er verandert vormt de basis van de inhoud en praktische activiteiten in deze tweedaagse.
De onderzoeksmatige onderbouwing is eenduidig over de voorwaarde. In een veldexperiment (Bastani e.a., 2024/2025) presteerden leerlingen met een AI die antwoorden gaf beter tijdens het oefenen en duidelijk slechter op de toets daarna. Een variant die alleen hints gaf, liet dat nadeel grotendeels verdwijnen. De belofte van het verdwijnende plafond geldt dus uitsluitend voor AI in de rol van tutor die het denken laat staan. Precies daar zit het vakmanschap van de leraar: niet in het aanzetten van de tool, maar in het ontwerpen van de rol die de tool krijgt.
Dag 1 – Weten & kunnen
Je neemt een kind in gedachten: misschien een kind dat je nu niet goed kunt bedienen. Dat kind loopt deze twee dagen symbolisch mee.
Je scherpt aan wat je van deze kinderen mag verwachten nu er AI in het spel is: waar hun diepte en flow om vragen, hoe asynchronie eruitziet als een kind cognitief kilometers ver kan en vastloopt op de eerste zin, waarom perfectionisme met AI ineens een uitweg heeft, en waarom juist deze kinderen bij de grote vragen uitkomen.
Daarna maak je het praktisch. Waar stoot dit kind precies zijn hoofd tegen het 'leerplafond' (op tempo, diepte, ingang, structuur of betekenis)?
Welke rol geef je AI: uitdager, materiaalleverancier, steiger of tegenspreker, en waar houdt die rol op?
En de kernvaardigheid van deze training: zie je het verschil tussen een kind dat met AI vliegt en een kind dat zich stuurloos laat meetrekken?
Je sluit de dag af met het bouwen van een keten van universeel thema naar essentiële vraag naar een echt probleem, voor jouw kind.
Begaafd in het AI-tijdperk.
Grenzeloos leren is een optie!
De risico's die juist bij deze doelgroep spelen
Dezelfde kenmerken die deze kinderen zo veel kunnen laten profiteren van een denkpartner, maken hen kwetsbaar op een eigen manier.
• Perfectionisme krijgt een uitweg. Met AI is foutloos, verzorgd en indrukwekkend werk binnen handbereik met minimale inspanning. Voor een kind dat niet durft te falen is dat geen gemak maar een ontsnapping. Het levert perfect werk in en leert niets.
• Onderpresteren wordt onzichtbaar. Onderpresteren was altijd al lastig te zien; met AI verdwijnt het laatste signaal. Het werk is af, het is goed, en niemand merkt dat het kind al maanden niets nieuws heeft gedacht.
• Versmelting ligt dichterbij. Juist een kind dat intensief en langdurig met AI samenwerkt, zoals Daan met zijn spreekbeurt over vulkanen, kan op het punt komen dat het niet meer kan navertellen wat het zelf begreep en wat gewoon in de tekst stond. Niet omdat het te weinig deed, maar omdat het heel veel deed zonder het onderscheid bij te houden.
• Het auditprobleem. Om AI-output te beoordelen heb je domeinkennis nodig die je alleen door eigen denkwerk opbouwt. Snelle kinderen bewegen zich vaak op terreinen waar ze die kennis nog niet hebben, en zijn tegelijk snel overtuigd door een sluitende redenering.
• De chatbot als eerste plek. Een kind dat verdrietig is en liever eerst met een chatbot 'praat' dan met de meester of een vriendje, doet dat niet omdat het antwoord slimmer is, maar omdat het altijd meteen reageert, geduldig is en nooit moe wordt. Eén keer is geen probleem. Het wordt de vraag waard wanneer het de eerste plek wordt in plaats van een van de plekken. Bij kinderen die zich sowieso al anders voelen dan hun leeftijdgenoten, is dat risico groter.
Dag 2 – De leraar als procesarchitect
Op de tweede dag gaan we praktisch aan de slag. Met Backward Design ontwerp je een project rond een essentiële vraag, waarbij AI jouw vormgever en katalysator is, niet jouw vervanger.
Je leert taken ontwerpen die AI niet kan overnemen omdat ze vragen om de vijf bekwaamheden die (voorlopig nog) puur van mensen zijn: meerdere expertises tegelijk uitoefenen, fysiek aanwezig zijn, de beslissing dragen, de vraag vinden en smaak hebben.
Je oefent de Socratische procesvragen waarmee je een kind regisseur laat blijven ('Wat was jouw eigen idee, vóórdat je dit vroeg?').
Je gaat naar huis met een uitgewerkt project, een set werkinstrumenten, een persoonlijk AI-kompas en een groeiplan: wat doe ik morgen anders, wat na een blok, wat over een jaar?
Na de training kan je:
Weten (inzicht en kennis)
-
verwachtingen bij deze doelgroep koppelen aan concrete onderwijsbehoeften, en benoemen wat AI aan elk daarvan verandert;
-
de vijf soorten plafond onderscheiden en uitleggen waarom tempo zelden het echte probleem is;
-
uitleggen onder welke voorwaarde AI het leren versterkt in plaats van ondermijnt, en dat onderbouwen met het onderzoek;
-
de zes stappen van de Oplossing Experteaser beschrijven en per stap benoemen welke rol AI wel en niet krijgt;
-
uitleggen waarom universele thema’s, essentiële vragen en echte problemen samen sterker zijn dan elk afzonderlijk;
-
beargumenteren wat de bestaansreden van een verrijkingsgroep is in een tijd waarin elk kind een denkpartner kan hebben.
Kunnen (vaardigheden en oog)
-
met de Plafondscan bepalen waar een specifiek kind vastloopt, en per uitkomst een aanpak kiezen;
-
AI in vier rollen inrichten, uitdager, materiaalleverancier, steiger, tegenspreker, met promptpatronen die passen bij het denkniveau van het kind;
-
het verschil zien tussen een kind dat met AI vliegt en een kind dat zich stuurloos laat meetrekken, en daarover een gesprek voeren zonder beschuldiging;
-
een keten bouwen van universeel thema naar essentiële vraag naar een echt probleem met een echt publiek;
-
executieve steigers ontwerpen met een afbouwplan, ook toepasbaar bij twice exceptional;
-
een gesprek voeren met een collega dat eindigt in één concrete afspraak, en weten wat je in dat gesprek niet doet.
Doen (handelen in de praktijk)
-
een volledig project uitwerken langs de zes stappen, inclusief de AI-rol per stap;
-
navertellen en verantwoording inbouwen als vast onderdeel van elke opdracht;
-
het aanbod van de (plus)klas herontwerpen rond peers, gedeeld onderzoek en gesprek;
-
een aanpak voor het begeleiden van collega’s (bv. In de thuisklas) opstellen;
-
per obstakel in de eigen school een route eromheen benoemen, en een concept-afsprakenkader meenemen naar de directie.
Voorleven (houding en ethos)
-
zelf niet weten hardop toegeven en de vraag samen onderzoeken;
-
hardop twijfelen aan AI-output waar kinderen bij zijn, en laten zien hoe je dat nagaat;
-
je eigen denkproces zichtbaar maken, inclusief het moment waarop je van gedachten verandert;
-
een zorg van een kind serieus nemen zonder haar meteen op te lossen, en weten wanneer je opschaalt.
Algemene gegevens
Datum:
Vrijdag 27 & zaterdag 28 november 2026
Prijs: €350,-
Doelgroep: leraren, plusklasbegeleiders, begaafdheidsspecialisten, onderwijsvernieuwers
Locatie:
Buitenplaats de Bergse Bossen
Traaij 299, 3971 GM Driebergen
LET OP!
Na inschrijving ontvang je zo spoedig mogelijk de officiële bevestiging van je inschrijving en de factuur. Vanaf dat moment is een plek gereserveerd. De inschrijving is pas definitief nadat de factuur is betaald. Beschikbare plekken worden gevuld op basis van betalingsdatum (niet inschrijfdatum)